In december 2017 gaan de laatste treinstellen van het type DM’90, na nog geen twintig dienstjaren, als laatste dieselmaterieel van NS buiten dienst. NS weet alle bedrijfsvaardige treinstellen direct te verkopen aan het Roemeense Ferotrans. Het bedrijf komt de treinstellen echter nooit ophalen en na jarenlange juridische procedures is de verkoop begin november 2020 definitief ongedaan gemaakt. Intussen verkoopt NS 32 Buffels aan het Poolse SKPL. Eind 2020 gaan de eerste treinstellen daadwerkelijk de grens over om aan hun buitenlandse avontuur te beginnen. Ruim drie jaar later zijn de treinstellen officieel toegelaten op het Poolse spoorwegnet.

Om de resterende dieseltreinstellen uit de jaren ’50 en ’60 in één keer te vervangen, bestelt NS in 1993 53 tweewagenstellen van het type Dieselmaterieel ’90. De nieuwe treinstellen verschijnen eind jaren ’90 op een groot deel van de niet-geëlektrificeerde spoorlijnen. In de daaropvolgende jaren zijn de meeste van deze trajecten openbaar aanbesteed en gaat de exploitatie over naar regionale vervoerders. Dit zorgt er ook voor dat een deel van de DM’90-vloot al snel bij deze vervoerders terechtkomt. Ook de meeste Wadlopers en enkele Plan U-treinstellen gaan voor de regionale vervoerders rijden.

Moderne dieseltreinstellen ingehaald door de tijd

De eerste jaren na de eeuwwisseling bestellen de verschillende vervoerders hun eigen materieel en gaan de laatste Plan U-treinstellen en Wadlopers buiten dienst. Het nieuwe materieel voldoet bovendien aan hedendaagse eisen als een gelijkvloerse instap, waardoor de Buffels eigenlijk al gedateerd zijn. Rond 2012 gaat dan ook een groot deel van het DM’90 terzijde. Vanaf december dat jaar rijden de NS-treinstellen alleen nog tussen Zwolle en Enschede en tussen Zwolle en Kampen. Met de elektrificatie van beide trajecten en de overname van de exploitatie door Keolis eindigt in december 2017 ook deze inzet en heeft NS geen dieseltreinstellen meer in dienst. Museumtreinstel 3426 komt op 29 augustus 2018 na nog geen twintig dienstjaren als laatste dieseltrein van NS officieel in het Spoorwegmuseum aan.

Verkoop aan het buitenland

Na hun buitendienststelling verkoopt NS de 48 bedrijfsvaardige DM’90-treinstellen aan het Roemeense Ferotrans. Het bedrijf komt de treinstellen echter nooit ophalen en er volgen jarenlange juridische procedures tussen NS en het Roemeense bedrijf. Zo ontbindt NS de koop in 2019 en laat Ferotrans beslag leggen op de Buffels. Dit beslag is in november 2020 op last van de rechter opgeheven. Hierna kan de verkoop van 32 treinstellen aan het Poolse SKPL, waarvoor twee maanden eerder al een overeenkomst is gesloten, definitief doorgaan.

Op zaterdag 28 november 2020 brengt RFO-loc 1829 de 3429, 3431, 3435 en 3445 als eerste vier treinstellen vanaf de Amsterdamse Houtrakpolder naar Bad Bentheim. Van hieruit vervolgt het viertal hun reis naar het Poolse Zagórz waar ze op maandagochtend aankomen. In Polen worden de Buffels herenigd met de zes Wadlopers die Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych sinds 2018 op enkele regionale lijnen in het zuidoosten van het land inzet. Na wat problemen met het vervoer door Duitsland zijn de andere 28 treinstellen met behulp van wat extra remrijtuigen in de loop van 2021 overgebracht.

Na aankomst laat SKPL de DM’90-treinstellen opknappen en moderniseren. Zo krijgen ze onder andere een vernieuwd interieur en USB laders. De Buffels krijgen, net als de Wadlopers, een rood-gele kleurstelling. Ook krijgen de treinstellen vanwege de lage perrons extra instaptreden. In januari 2023 rijdt het eerste opgeknapte treinstel de eerste proefritten. In Polen rijden de treinstellen onder de type-aanduiding SD85.

Op 26 februari 2024 wordt bekend dat de treinstellen officieel zijn toegelaten op het Poolse spoorwegnet. Hoewel het in eerste instantie nog de bedoeling is dat SKPL de treinstellen aan diverse regionale vervoerders gaat verhuren, gaan de eerste treinstellen in het zuiden van het land voor PKP Intercity rijden.

Terwijl vijf treinstellen na een ongeval en vanwege de slechte staat waarin ze zich bevinden, zijn gesloopt en de 3426 in 2018 overgaat naar het Spoorwegmuseum, gaan de 47 resterende DM’90-treinstellen over naar een andere vervoerder. Na de verkoop van de 32 treinstellen aan SKPL gaat de 3452 in februari 2021 over naar TCS. De vervoerder heeft het stel vooralsnog niet in gebruik genomen. In augustus 2021 wordt bekend dat het Nederlandse Brouwer Technology de resterende veertien treinstellen heeft gekocht. In de tweede helft van de maand zijn de stellen van Amsterdam naar Venlo gebracht. In tegenstelling tot vrijwel alle Poolse stellen, zijn deze veertien al in de periode 2012-2014 terzijde gesteld en hebben hierdoor nooit een opknapbeurt gehad. Brouwer Technology gaat niet zelf met de treinstellen rijden, maar biedt ze aan voor de verkoop. Eind mei 2023 wordt bekend dat een nog onbekende buitenlandse partij de veertien treinstellen overneemt. Aan het eind van dat jaar gaat de helft van de treinstellen de grens over. Begin 2024 volgt de andere helft. De bestemming is vooralsnog onbekend.

Lees meer over de recente toelating in Polen op rynek-kolejowy.pl

Zie ook de beelden van de eerste proefritten in 2023 op kurier-kolejowy.pl

Bekijk hierboven een video van het nieuwe uiterlijk en interieur van de DM’90-treinstellen die voortaan als SD85-treinstellen bij SKPL door het leven gaan.

Op de foto boven dit artikel: Op 14 oktober 2017 neemt de NVBS met zo’n 200 belangstellenden afscheid van het DM’90. Treinstellen 3427 en 3446 rijden hierbij de complete lijn van de STAR af en zijn zo nog eenmaal op eigen kracht op Nederlands spoor zonder bovenleiding te zien. Op de foto het duo in Nieuw Buinen.