Nadat in 2020 en 2021 de coronamaatregelen ervoor zorgen dat er aanzienlijk minder ritten met museummaterieel op de baan te zien zijn, zorgen het personeelstekort bij NS en ontbreken van de juiste certificering bij het Spoorwegmuseum er vanaf de zomer van 2022 voor dat het aanbod historisch materieel op de hoofdbaan voornamelijk bestaat uit het NS-gele materieel van de 2454 Crew.

Sinds jaar en dag kunnen gezelschappen spoorwegmaterieel huren voor het maken van een treinrit buiten de normale dienstregeling. Vaak wordt hier het reguliere spoorwegmaterieel voor gebruikt. Daarnaast stelt NS sinds 1973 De Kameel ter beschikking als VIP-car. Sinds het NS-jubileum in 1989 laat het Spoorwegmuseum enkele historische treinen uit de collectie weer rijvaardig maken. Naast speciale ritten voor het museum, rijdt het materieel ook af en toe een gezelschapsrit op het hoofdrailnet. Naast de traditionele museumverenigingen met een eigen spoorlijn, ontstaan sinds het uit dienst gaan van het Materieel ’54 in 1996 ook enkele particuliere clubs die terzijde gesteld NS-materieel rijvaardig behouden. Zo blijven naast Materieel ’54-treinstel 766 onder andere ook een aantal Plan U- en Plan V-treinstellen bewaard. Omdat de stichtingen geen eigen museumlijn hebben, zijn ze voornamelijk afhankelijk van de verhuur van het materieel voor gezelschapsritten.

Door de hoge kosten en het gebrek aan belangstelling weet niet elke organisatie te overleven. Veel materieel wisselt in de loop der tijd dan ook van eigenaar. Daarnaast krijgt een deel van het bewaarde materieel alsnog een statische bestemming of wordt gesloopt. Anno 2022 is het meeste rijvaardige historische reizigersmaterieel bij het Spoorwegmuseum te vinden. Daarnaast heeft Stichting Hondekop al sinds 1996 treinstel 766 ter beschikking en wordt het uit België teruggehaalde Benelux-treinstel 220.902 weer rijvaardig gemaakt. Veel historisch NS-materieel is daarnaast te vinden bij de Stichting 2454 Crew. Naast DE-loc 2454 verzamelt de stichting in de periode 2019-2022 flink wat voormalig NS-materieel. Hiervan zijn Plan U-treinstel 151 en Plan V-treinstel 904, respectievelijk overgenomen van de Stichting Historisch Dieselmaterieel en de Stichting Mat’64, vooral in 2022 veelvuldig met gezelschapsritten op het spoor te zien. Ook Plan V 466 De Karel van de gelijknamige Foundation rijdt dit jaar flink wat commerciële ritten.

Het materieel van het Spoorwegmuseum is dat jaar opvallend afwezig op het Nederlandse spoorwegnet. De reden hiervoor is dat het museum niet beschikt over de zogenaamde Entity in Charge of Maintenance. Alle railvoertuigen die worden ingezet op de hoofdspoorlijnen in de Europese Unie moeten vanaf 16 juni 2022 over dit certificaat beschikken. De ECM zorgt ervoor dat elk voertuig volgens de juiste normen wordt onderhouden en zo dus veilig is voor gebruik. De certificering geldt voor al het reizigersmaterieel, locomotieven, goederenwagons en het rollend materieel van spooraannemers. Momenteel is het Spoorwegmuseum bezig met het certificeringstraject. Dit zorgt ervoor dat de jaarlijkse zogenaamde vriendenrit van het museum met Plan V-treinstel 904 van de 2454 Crew wordt gereden.

Ook de 766 van Stichting Hondekop is, buiten een onderhoudsrit, sinds de zomer van 2022, niet meer op de baan verschenen. De reden hiervoor is dat het treinstel via NS Chartertrains rijdt. Vanwege het personeelstekort bij NS stelt het bedrijf voorlopig geen personeel voor het rijden van gezelschapsritten beschikbaar. De stichting kijkt nu of het mogelijk is om via een andere vervoerder te rijden.

Het museale materieel dat op het Nederlandse spoorwegnet voorbijkomt, bestaat zoals hierboven te zien is, sinds de zomer van 2022 voornamelijk uit de NS-gele materieelvloot van de 2454 Crew en de opvallend rode Karel. Hieronder enkele foto’s uit de tijd dat het materieel van het Spoorwegmuseum in historische NS-kleuren werd ingezet.

Op de foto boven dit artikel: Terwijl de Vrienden van het Spoorwegmuseum in 2022 voor hun jaarlijkse vriendenrit gebruik moeten maken van het materieel van de 2454 Crew zorgen de coronamaatregelen er in 2021 voor dat een extra lange trein moet worden ingezet. Hierdoor rijdt Materieel ’54-treinstel 386 voor het eerst gekoppeld met treinstel 766 van Stichting Hondekop een rit met publiek. Het duo is op 30 oktober 2021 bij Beerze onderweg van Coevorden richting Zwolle en Deventer. Sinds de zomer van 2022 kunnen de treinstellen door verschillende omstandigheden niet ingezet worden.