Na twee jaar aanpassingen in de dienstregeling door de coronacrisis, zorgt de krapte op de arbeidsmarkt er vanaf 2022 voor dat ook de OV-sector niet de complete dienstverlening kan bieden. Nadat Arriva al vanaf mei in verschillende regio’s versobering in de dienstregeling invoert, volgt NS in juni 2022. Doorgaans worden de wijzigingen per week bepaald. Per 5 september 2022 schrapt NS echter permanent een aantal treindiensten, als voorbode voor de aanzienlijk versoberde dienstregeling van 2023.

Nadat de coronamaatregelen, de sterk afgenomen reizigersaantallen en het ziekteverzuim onder het personeel in een groot deel van 2020 en 2021 voor wijzigingen en versobering van de dienstregeling bij de verschillende vervoerders zorgt, is het in 2022 de krapte op de arbeidsmarkt die van invloed wordt op de treindienst. Nadat Arriva in december 2021 al de treindienst tussen Nijmegen en Venray staakt, kondigt de vervoerder in het voorjaar van 2022 voor verschillende regio’s een verdere verschraling van de dienstregeling aan. Voornaamste oorzaak is de beperkte beschikbaarheid van personeel door een hoog ziekteverzuim in combinatie met het steeds krapper wordende personeelsbestand.

Ook NS ondervindt inmiddels de gevolgen van de krappe arbeidsmarkt. Zo rijden diverse treinen al enige tijd in een kortere samenstelling zodat minder conducteurs ingezet hoeven worden. Ook zijn de IC Direct-treinen, die door de coronamaatregelen tussen Amsterdam en Rotterdam zijn geschrapt, nog altijd niet in de dienstregeling opgenomen.

Vanaf 13 juni 2022 haalt NS de, een half jaar eerder ingevoerde, tienminutentrein op het traject Arnhem – Schiphol – Rotterdam uit de dienstregeling zodat de treinen weer een ‘ouderwetse’ kwartierdienst rijden. Enkele dagen later maakt NS bekend vanaf 27 juni elke week aanpassingen in de dienstregeling door te voeren. De aanpassingen gelden minimaal voor een week en worden ruim van te voren bekend gemaakt. Hierdoor blijft het aantal verrassingen voor reizigers beperkt. Het is echter nog altijd mogelijk dat meer treinen geschrapt worden. Daarnaast vallen in de weekenden ook regelmatig nog meer diensten uit.

Vanaf 5 september 2022 schrapt NS, als voorbode voor de aanzienlijk versoberde dienstregeling 2023, permanent een aantal treindiensten. De belangrijkste aanpassingen zien er als volgt uit:

  • Op werkdagen gaan definitief vier intercity’s per uur rijden op de trajecten waar er nu nog zes rijden
  • De avonddienstregeling begint om 20.00 uur in plaats van 22.00 uur
  • Op de trajecten waar in het weekend en in de avonduren elk kwartier intercity’s en/of sprinters rijden, wordt dit teruggebracht naar een halfuurdienst

Terwijl er ‘voor corona’ volop plannen zijn de dienstregeling richting 2023, met het oog op de dan nog verwachte forse reizigersgroei verder uit te breiden, wordt deze door het personeelstekort juist verder versobert. Het Spoorboekje lijkt door de wijzigingen zo’n vijftien jaar terug in de tijd te gaan. De belangrijkste aanpassingen die bij het ingaan van de nieuwe dienstregeling per 11 december van kracht worden, zijn:

  • Op de woensdagen en vrijdagen wordt een groot deel van de treindiensten die alleen doordeweeks rijden, opgeheven. Op veel trajecten rijdt op deze dagen én in het weekend alleen nog een halfuurdienst.
  • Op het traject Arnhem – Utrecht – Schiphol – Rotterdam keert de tienminutentrein niet meer terug
  • Op het traject Eindhoven – Amsterdam rijdt maandag tot en met donderdag wel weer elke tien minuten een trein
  • Over de HSL tussen Breda en Rotterdam rijdt straks naast de IC Brussel alleen nog de IC Den Haag – Eindhoven
  • Diverse sprinterdiensten die nu nog elk halfuur rijden, worden in het weekend gereduceerd tot een uurdienst.

Hoewel NS momenteel nog uitgaat van 10% minder treinen ten opzichte van de dienstregeling van 2019, is het mogelijk dat er de komende maanden nog meer treinseries uit het Spoorboekje gehaald worden.

De wijzigingen die NS wil doorvoeren bij het ingaan van de dienstregeling 2023, zijn terug te lezen in de adviesaanvraag aan het LOCOV. Hieronder een globaal overzicht van de wijzigingen per treinserie:

  • 800: rijdt in het weekend niet meer tussen Alkmaar en Amsterdam
  • 900: rijdt niet meer tussen Rotterdam en Breda en wordt in de avond en het weekend geheel opgeheven
  • 1000: rijdt voortaan hele dag
  • 1500: rijdt in de spits ook tussen Amersfoort en Deventer
  • 1900: wordt geheel opgeheven
  • 2000: rijdt alleen nog op ma, di & do als spitstrein tussen Den Haag en Utrecht
  • 2100: rijdt alleen nog op ma, di & do als spitstrein
  • 2400: wordt spitstrein
  • 2600: rijdt alleen nog op ma, di & do
  • 2800: rijdt alleen nog op ma, di & do als spitstrein
  • 3100: rijdt buiten de spits niet meer tussen Arnhem en Nijmegen en wordt in het weekend geheel opgeheven
  • 3200: wordt geheel opgeheven
  • 3400: wordt geheel opgeheven
  • 3300: rijdt in het weekend slechts eenmaal per uur tussen Hoofddorp en Hoorn
  • 3500: wordt spitstrein
  • 3700: rijdtvoortaan doordeweeks ook tussen de spits, i.p.v. de 2400 en de 3500
  • 3900: rijdt van vr t/m zo niet meer tussen Amsterdam en Eindhoven
  • 4300: rijdt tussen Almere en Almere Oostvaarders niet meer na 20:00 en het weekend
  • 4400: rijdt in het weekend eenmaal per uur tussen ‘s-Hertogenbosch en Deurne
  • 4500: rijdt alleen nog ma t/m do 4x per dag
  • 4900: wordt in het weekend opgeheven
  • 5200: wordt geheel opgeheven
  • 5400: wordt opgeheven tussen Amsterdam en Haarlem
  • 5500: gaat in het weekend eenmaal per uur rijden
  • 5700: wordt in het weekend opgeheven
  • 5800: wordt buiten de spits opgeheven tussen Hoofddorp en Amsterdam
  • 6200: wordt geheel opgeheven
  • 6400: gaat in het weekend eenmaal per uur rijden
  • 6600: wordt buiten de spits opgeheven tussen Arnhem en Nijmegen en rijdt in het weekend eenmaal per uur
  • 6800: rijdt alleen nog op ma t/m do als spitstrein
  • 7400: wordt geheel opgeheven tussen Driebergen-Zeist en Veenendaal. Wordt tussen Amsterdam en Driebergen spitstrein
  • 7700: wordt geheel opgeheven
  • 8900: rijdt alleen nog ma t/m do en wordt geheel opgeheven tussen Utrecht en Houten Castellum
  • 14900: rijdt voortaan ook in het weekend tweemaal per uur
  • 15600: wordt geheel opgeheven

De adviesaanvraag van NS is te lezen op locov.nl.

Update 29 augustus 2022: Eind augustus maakt ook Arriva bekend in de treindiensten in provincie Groningen te gaan snijden. De dienstregeling wordt vanaf 5 september 2022 op de zaterdagen op alle trajecten in de provincie, behalve Groningen – Leeuwarden, beperkt tot een uurdienst. Tussen Groningen en Leeuwarden blijven twee treinen per uur rijden.

Op de foto boven dit artikel rijden FLIRT-treinstellen 2525 en 2202 op 7 mei 2018 als sprinter van Arnhem Centraal naar Dordrecht halverwege Arnhem Zuid en Elst. De sprinterdienst is in de zomer van 2022 al ingekort tot Nijmegen – Dordrecht. Vanaf 2023 rijden de sprinters alleen nog in de spits tussen Arnhem en Nijmegen.