Het grotendeels enkelsporige baanvak Woerden – Leiden is voor de planningsafdelingen van één van de grotere uitdagingen in het Nederlandse spoorwegnet. Door de slechte bodemgesteldheid gelden regelmatig snelheidsbeperkingen en zijn niet alle materieelsoorten toegelaten. Naast zware locomotieven zijn vanaf 12 februari 2022 ook de treinstellen van het type FLIRT3 voor onbepaalde tijd niet langer welkom op de spoorlijn door het Groene Hart.

In oktober 1878 neemt de Spoorweg-Maatschappij Leiden-Woerden de spoorlijn tussen beide steden in gebruik. De verbinding is de eerste decennia vooral in gebruik voor het lokale goederenvervoer en kent weinig passagierstreinen. Na de oorlog wordt het reizigersvervoer steeds belangrijker. Om de treindienst te versnellen is de lijn in 1950 geëlektrificeerd. Het traject blijft altijd grotendeels enkelsporig. Vanaf december 2006 laat NS alle treinen tussen Utrecht en Leiden als intercity rijden. Het enige verschil met de voorgaande dienstregelingen is dat de treinen de haltes tussen Utrecht en Woerden overslaan en de inzet van diverse soorten intercitymaterieel. Met name tussen Alphen aan den Rijn en Woerden wordt de spoorlijn sinds jaar en dag geplaagd door de slechte bodemgesteldheid. Regelmatig geldt op delen van het traject een snelheidsbeperking. Ook zijn locomotieven met een zware aslast, zoals de serie 1700, niet toegelaten op de lijn.

Vanaf het ingaan van de nieuwe dienstregeling 2022 verhoogt NS de frequentie tussen Leiden en Utrecht tijdens de spits tot een kwartierdienst. In Utrecht zijn de treinen gekoppeld aan de sprinters naar Houten en ‘s-Hertogenbosch. NS zet zowel in de intercity- als in de spitsdiensten sprintermaterieel in. De inzet van het relatief lichte materieel is niet alleen handig voor de aansluitende sprinterdiensten naar het zuiden maar ook om de slappe bodem te sparen bij de hogere frequenties.

In het weekend van 12 en 13 februari 2022 is de intercity-/sprinterdienst tussen Leiden, Utrecht en ‘s-Hertogenbosch door werkzaamheden in de Brabantse hoofdstad gekoppeld aan de sprinterdienst naar Deurne. Op laatstgenoemde verbinding zet NS planmatig treinstellen van het type FLIRT3 in. Hoewel de stellen als sinds eind 2016 bij NS in dienst zijn, rijden ze niet eerder tussen Utrecht en Leiden. Terwijl dat weekend bijna alle treinen tussen Leiden en Deurne met SLT-treinstellen zijn gepland, zet NS ook een setje FLIRT-treinstellen in. Op zaterdagochtend 12 februari rijden de stellen 2229 en 2505 als sprinter vanuit Deurne naar Utrecht om hiervandaan de laatste kilometers als intercity naar Leiden af te leggen. Even voor Alphen aan den Rijn, op het punt waar de bovenleiding na de draaibrug over de Gouwe weer begint, verliest de achteroplopende 2505 echter een deel van de stroomafnemer. Het duo weet het station nog wel te bereiken, maar moet de reis daar staken. De stellen rijden na het nodige onderzoek later die middag op eigen kracht, de 2505 met gebruik van de tweede stroomafnemer, weer richting het zuiden voor herstel. Omdat het incident tijdens de eerste rit van het materieel op het traject plaatsvindt, zal verder onderzoek naar de oorzaak worden gedaan en is het materieel tot nader order niet meer toegestaan tussen Woerden en Leiden.

In Alphen aan den Rijn zijn de stellen van het type echter nog wel te zien. Daarvandaan voert NS al sinds december 2016 de pendeldienst naar Gouda met een kleine materieelpool van tweedelige FLIRT-treinstellen uit. De zes zwart-rode treinstellen vormen een vreemde eend in het materieelpark van de vervoerder. Ze rijden in principe alleen tussen Gouda en Alphen en hebben onderhoud in Leidschendam. De ‘normale’ drie- en vierdelige FLIRT3-treinstellen van NS rijden vrijwel alleen in de Branbantse en Gelderse sprinterdiensten en hebben onderhoud in Maastricht. In de praktijk is de kans dus heel klein dat een stel in NS-kleuren en een stel in RNET-huisstijl op dezelfde plek te zien is. Op 12 februari 2022 vinden in Alphen aan den Rijn echter enkele uren lang ontmoetingen plaats tussen de dienstdoende RNET-stellen en de onfortuinlijke 2229 en 2505. Op de foto boven dit artikel passeert treinstel 2012 het gestrande duo na vertrek richting Gouda.

Op 5 mei 2019 passeert ICM-treinstel 4075 als intercity van Utrecht naar Leiden de bovenleidingloze draaibrug over de Gouwe ten oosten van Alphen aan den Rijn.

Bij de aanleg van de spoorlijn tussen Woerden en Leiden komt ten oosten van Alphen aan den Rijn een draaibrug over de Gouwe. De brug is enkelsporig maar geschikt voor een tweede spoor. Tussen 1914 en 1935 is het tweede spoor daadwerkelijk in gebruik voor de lokaallijn Uithoorn – Alphen van de HESM.

De spoorlijn Woerden – Leiden is sinds 1950 elektrisch berijdbaar. Ter hoogte van de brug is de bovenleiding onderbroken. In mei 1982 is de brug vervangen door een nieuwe stalen draaibrug, eveneens geschikt voor een tweede spoor en opnieuw met een onderbreking in de bovenleiding. Treinen hoeven bij de passage van de brug de stroomafnemer niet te laten zakken.

Het restant van de stroomafnemer van de 2505 die de oversteek van de Gouwe niet heeft overleefd. Alphen aan den Rijn, 12 februari 2022.